Trước đây, người ta cho là bộ não của người gìa sẽ không còn nhanh nhẹn và hoạt động tốt nhưng các nghiên cứu gần đây đã chứng minh là não bộ người cao tuổi vẫn có thể làm việc hiệu quả nếu chúng ta tập thể dục cho chúng.
Cách đây nhiều
năm, các nhà khoa học cho rằng, khi chúng ta già đi, bộ não của chúng ta sẽ mất
đi sự nhanh nhẹn, trí nhớ và khả năng hoạt động. Trong nhiều thập kỷ, lý thuyết
này được xem là sự thật. Chúng ta chấp nhận đó là chuyện bình thường đối với
người lớn tuổi và không có nỗ lực nào để tăng cường trí não. Đơn giản là chúng
ta để cho sự suy giảm các khả năng nhận thức được phép tiến triển mà không can
thiệp vào.
Tuy nhiên, nhiều
nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng, bộ não đang lão hóa vẫn có thể tiếp tục
hoạt động tích cực và hiệu quả. Các yếu tố nhất định như dinh dưỡng, thể dục,
tập luyện trí nhớ và hoạt động nhận thức thực sự có thể gia tăng sức mạnh não
bộ, chống mất trí nhớ và cải thiện khả năng nhận thức ở người cao tuổi.
Nghiên cứu chứng minh sự gia
tăng khả năng nhận thức nhờ hoạt động
Trong một nghiên
cứu năm 2018 tại Trung tâm BrainHealth thuộc Đại học Texas ở Dallas, 57 người
lớn trong độ tuổi từ 56 đến 71 được phân vào ba nhóm: nhóm đào tạo nhận thức,
nhóm đối chứng tập thể dục và nhóm đối chứng trong danh sách chờ.
Sau 12 tuần,
các nhà nghiên cứu thấy rằng, bộ não của những người tham gia đào tạo nhận thức
có hiệu suất năng lượng cao hơn. Điều này có nghĩa là bộ não của họ không phải làm
việc quá vất vả để thực hiện một nhiệm vụ nào đó.
Chiến lược đào tạo
nhận thức bao gồm: cách thức tập trung vào thông tin phù hợp nhất và sàng lọc
những thông tin ít liên quan hơn; những phương pháp liên tục tổng hợp thông tin
trong cuộc sống hàng ngày để khuyến khích suy nghĩ sâu sắc hơn; những phương
pháp truyền cảm hứng cho tư duy đổi mới bằng cách sáng tạo các diễn giải, giải
pháp và quan điểm đa dạng.
Khi những người
tham gia thực hiện các nhiệm vụ tốc độ cao trên máy tính, các nhà nghiên cứu
kiểm tra cả ba nhóm bằng kỹ thuật chụp ảnh cộng hưởng từ chức năng (fMRI). Kết
quả chụp trong cả ba giai đoạn đầu, giữa và cuối nghiên cứu cho thấy, đào tạo
nhận thức đã cải thiện hoạt động thần kinh liên quan đến tốc độ. "Việc tìm kiếm một sự can thiệp phi dược lý
(non-pharmacological) có thể giúp bộ não lão hóa hoạt động như một bộ não trẻ
hơn là một phát hiện đáng hoan nghênh có khả năng mở rộng hiểu biết về những
phương pháp gia tăng tuổi thọ và sức khỏe não bộ", Senior Life dẫn lời tiến sĩ Michael Motes, nhà
khoa học nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm BrainHealth, một trong những tác giả
chính của nghiên cứu.
Trung tâm
BrainHealth là một học viện nghiên cứu chuyên về sức khỏe não bộ, kết hợp
nghiên cứu não với các can thiệp lâm sàng. Trung tâm trực thuộc trường Khoa học
Não bộ và Hành vi (School of behavioral and Brain Sciences) của đại học Texas ở
Dallas (Mỹ).
Khi chúng ta già
đi, các kỹ năng nhận thức của chúng ta thường suy giảm một phần. Các nghiên cứu
đã đề nghị một số cách mà bạn có thể thực hiện để tăng cường sức mạnh não bộ và
duy trì trí nhớ dẻo dai.
Dựa theo lời
khuyên y tế này, mời bạn đọc genk. vn cùng khám phá năm liều thuốc kích thích
não bộ mà ai cũng có thể làm theo.
5 cách tăng cường sức mạnh não bộ và trí nhớ
Chơi những trò vui nhộn
Bài tập trí nhớ
cho những người lớn tuổi thân thương không được nhàm chán! Bạn hãy đưa ra các
trò chơi, bài tập trí nhớ đòi hỏi sự đánh giá và thử thách.
Trò chơi có thể là
một hình thức đào tạo nhận thức quan trọng cho người cao tuổi. Các trò chơi bài
như canasta hoặc bài cầu (bridge game), game bàn cờ (board game) như cờ vua
cung cấp sức mạnh tăng cường trí não bằng cách kích thích các chức năng cấp cao
trong các vùng não nhất định.
Game bàn cờ hay
board game là trò chơi mà các quân cờ được di chuyển hoặc sắp xếp theo quy định
của luật chơi.
Chơi trò chơi với
những người khác sẽ đem lại tương tác xã hội có giá trị đồng thời kích thích
trí nhớ và hoạt động não. Dưới đây là một số trò chơi tuyệt vời giúp người cao
tuổi vừa chơi vui vừa tăng cường khả năng nhận thức.
Giải ô chữ
Giải ô chữ là trò
chơi trí tuệ hấp dẫn. Lý do là vì, về cơ bản, ô chữ là một bài toán trí nhớ yêu
cầu người chơi phải sử dụng khả năng gợi nhớ để tìm từ đúng. Ô chữ cũng giúp
người già nâng cao khả năng liên tưởng, vì họ cần phải tìm từ khớp với các gợi
ý lẫn các ô cho trước.
Sudoku
Ngoài việc cải
thiện sức mạnh tập trung, các ô số Sudoku có thể gia tăng trí nhớ của bạn vì
bạn sẽ phải nhớ vị trí của các số khác. Ngoài ra, hoàn chỉnh một ô số còn đem
lại cho bạn cảm giác thành công, một trạng thái tinh thần rất cần thiết.
Scrabble
Nghiên cứu cho
thấy, chơi Scrabble (một game bàn cờ xếp chữ) làm giảm huyết áp, cải thiện các
chức năng trí nhớ và nuôi dưỡng cảm giác hạnh phúc toàn diện. Ngoài ra, những
từ ngớ ngẩn sẽ đem lại tiếng cười, sự tương tác sẽ giải phóng endorphin giúp
người tham gia hạnh phúc hơn và nâng đỡ tinh thần họ.
Cờ vua
Một số lượng lớn
nghiên cứu đã chứng minh ích lợi của trò chơi chiến lược nổi tiếng này. Theo
đó, vì cờ vua là một hoạt động kích thích não bộ, bất cứ ai trên 75 tuổi chơi
cờ vua sẽ ít có khả năng mắc phải các chứng bệnh tâm thần như sa sút trí tuệ
(dementia) và Alzheimer.
Trò ghép hình
Theo một nghiên
cứu, việc tìm kiếm và kết nối hai mảnh ghép đúng sẽ giải phóng dopamine, loại
hormon liên kết với hạnh phúc và sự cải thiện cảm giác hạnh phúc toàn diện.
Ngoài ra, chất dẫn truyền thần kinh mang tên dopamine này còn giúp nâng cao mức
độ tập trung. Và các trò chơi xếp hình cũng sẽ cải thiện trí nhớ ngắn hạn cho
bạn.
Trí nhớ ngắn hạn
(short-term memory) là việc nhớ những gì bạn vừa nghe thấy, nhìn thấy hoặc trải
nghiệm, ví dụ nhớ tên và số điện thoại của người bạn vừa gọi điện, nhớ lại các
món đã ăn trong bữa sáng hôm nay.
Tương tác xã hội
Tương tác xã
hội là một cách tốt để gia tăng sức mạnh não bộ và sử dụng bộ nhớ của bạn.
Liên kết những câu
chuyện và học hỏi từ người khác sẽ khiến chúng ta ghi nhớ và đặt câu hỏi. Những
bài tập trí nhớ liên tục này sẽ kích thích các chức năng não bộ.
Tương tác với
những người trẻ tuổi hơn luôn là một bài tập kích thích. Cho các cháu nội ngoại
cùng tương tác xã hội thường xuyên với ông bà là một cách tuyệt vời để truyền
lại sự thông tuệ của lớp người đi trước.
Bọn trẻ có thể vừa
chơi các trò giải đố hay các trò chơi theo lịch định kỳ vừa có niềm vui khi
giúp các thành viên trong gia đình tăng cường sức mạnh não bộ.
Các nghiên cứu
cũng khuyến nghị sự tương tác xã hội ngoài trời, ví dụ như tiếp xúc và kết bạn
với những người cao niên khác tại các trung tâm chăm sóc sức khỏe, các hoạt
động dành cho người già, hội người cao tuổi v.v...
Nhật ký
Hãy khuyến
khích người cao tuổi bắt đầu viết nhật ký hàng ngày. Nhật ký là những bài tập
trí nhớ tuyệt vời giúp kích thích tư duy, cải thiện trí nhớ và tăng cường chức
năng nhận thức của bạn.
Nhiều người lớn
tuổi có một kho trải nghiệm và sự kiện phong phú trong ký ức mà chúng ta có thể
giúp họ khơi gợi lại. Những người gặp khó khăn trong việc viết có thể nói và
ghi âm lại các mục nhật ký của họ.
Nhật ký cũng được
dùng để ghi nhận các tương tác hàng ngày và kế hoạch tương lai. Điều này không
chỉ cải thiện trí nhớ của bạn mà còn nâng cao các kỹ năng lập kế hoạch và dự
báo. Cả hai kỹ năng này đều là những yếu tố cần thiết để tăng cường sức mạnh
não bộ và chống mất trí nhớ ở người cao tuổi.
Dinh dưỡng
Dinh dưỡng đúng là
điều quan trọng, đặc biệt là chế độ ăn uống giàu chất chống oxy hóa. Trái cây
và rau quả tươi giúp cung cấp những gì đang bị hệ thống hay các bộ phận khác
của cơ thể từ chối.
Một nghiên cứu
được tài trợ bởi Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) cho thấy, ăn rau lá
xanh làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức ở những người 65 tuổi trở lên. Rõ ràng,
"nạp" nhiều thực phẩm phù hợp có thể tăng sức mạnh não bộ và duy trì
hoạt động nhận thức ở mức độ cao hơn.
Những thực
phẩm dưới đây sẽ giúp cải thiện hoạt động não, theo đề nghị trong một nghiên
cứu từ Viện nghiên cứu sức khỏe dân số (Population Health Research Institute)
tại Đại học McMaster ở Ontario (Mỹ) và Cơ sở nghiên cứu lâm sàng HRB Galway
(Clinical Research Facility Galway) tại Đại học Quốc gia Ireland ở Galway,
Ireland.
Cá hồi. Các nghiên cứu cho thấy, ăn cá hồi thay
thịt vài lần mỗi tuần có thể làm chậm quá trình thoái hóa trí tuệ. Cá hồi và
các loại cá nhiều chất béo khác có hàm lượng axit béo omega-3 cao. Nồng độ axit
béo omega-3 thấp trong máu có liên quan đến khối lượng não nhỏ hơn và chức năng
trí óc kém hơn.
Quả óc chó. Quả óc chó chứa đầy vitamin E. Một nghiên
cứu của Trung tâm Y tế Đại học Rush cho thấy, những người ăn thực phẩm có hàm
lượng vitamin E cao sẽ giảm nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer.
Trà xanh. Trà xanh chứa các enzyme, axit amin và
vitamin có thể giúp giảm tình trạng trí óc mệt mỏi và tăng cường chức năng não.
Trứng. Lòng đỏ trứng giàu choline, một chất dinh
dưỡng quan trọng trong duy trì trí nhớ và sự giao tiếp giữa các tế bào não.
Việt quất. Một nghiên cứu của Đại học Tufts và
USDA cho thấy, quả việt quất cải thiện chứng mất trí nhớ ngắn hạn, đảo ngược
một số tình trạng mất cân bằng và khả năng phối hợp.
Cải bó xôi. Bó xôi là một nguồn axit folic tuyệt vời.
Các nghiên cứu cho thấy, ăn cải bó xôi giúp ngăn ngừa chứng mất trí nhớ, đặc
biệt là ở phụ nữ. Bó xôi, bông cải xanh, bắp cải và rau lá xanh đậm đều có thể
giúp cải thiện trí nhớ.
"Một nghiên cứu quy mô rất
lớn đã chứng minh rằng, một lối sống lành mạnh không chỉ tác động đến tuổi thọ
và sức khỏe thể chất mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe nhận thức", đó là chia sẻ của James Becker, giáo sư
tâm thần học, thần kinh học và tâm lý học Đại học Pittsburgh. "Nếu bạn ăn uống tốt, dám chắc là bộ não của bạn sẽ ít bị
căng thẳng hơn. Và kết quả là bộ não của bạn sẽ hạnh phúc hơn".
Tập thể dục
Tập thể dục và vận
động rất quan trọng đối với khả năng hoạt động đúng của bộ não người lớn tuổi.
Thậm chí chỉ đi bộ hàng ngày cũng vừa có lợi vừa đem lại các lợi ích sức khỏe
rõ ràng khác như giảm huyết áp.
Đối với những
người mà đi bộ cũng là thử thách, các bài tập tại chỗ có thể là sự rèn luyện
thể chất cần thiết để tăng cường sức mạnh não bộ và trí nhớ.
Một số loại bài
tập vận động sẽ mang lại lợi ích sức khỏe là cung cấp oxy cho não cùng các bộ
phận khác như phổi, tim, huyết áp và tình trạng thể chất tổng quát.
Một nghiên cứu
được thực hiện bởi Đại học South Carolina cho thấy, một bộ não được rèn luyện
thể chất sẽ gia tăng mức độ phát triển ty thể, có nghĩa là các tế bào não được
hồi sinh. Điều này đồng nghĩa với việc tinh thần bớt mệt mỏi , tư duy nhạy bén
hơn.
Ty thể là một loại bào quang trong các tế bào nhân chuẩn.
Ty thể được xem là "nhà máy năng lượng của tế bào" vì nó có nhiệm vụ
chuyển đổi năng lượng hóa học từ các chất dinh dưỡng thành adenosine
triphosphate, tế bào cung cấp năng lượng cho phần lớn hoạt động cơ thể.
Người cao niên có
thể tham gia vào những hoạt động này và các hoạt động yêu thích khác để tăng
cường trí nhớ và sức mạnh não bộ. Tất cả đều giúp họ duy trì chất lượng cuộc
sống và tính độc lập cao hơn, đồng thời nuôi dưỡng sự tự tin và lòng tự trọng.
Tham khảo Senior Lif
by Dịch vụ kế toán - kiểm toán CAF
CAF được thành lập bởi đội ngũ kiểm toán viên trên 10 năm kinh nghiệm cung cấp các dịch vụ kế toán, kiểm toán với tiêu chí Uy tín - chất lượng - bảo mật - Tối ưu chi phí cho doanh nghiệp. Kế toán kiểm toán CAF luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp.
Follow him @ Twitter | Facebook | Google Plus
No Comment