Hiểu được tâm lý đằng sau cách chúng ta hành động sẽ giúp bạn gia tăng cơ hội và thành công hơn trong cuộc sống.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nếu bạn
đang tìm kiếm cách để thúc đẩy sự phát triển cá nhân của mình, bước đầu tiên là
chúng ta phải hiểu được tâm lý đằng sau hành động của chúng ta.
Hiệu ứng Pratfall: Khả năng
được yêu thích của bạn sẽ gia tăng nếu bạn không hoàn hảo
Khi bạn mắc sai
lầm đừng lo lắng mà hãy thừa nhận lỗi lầm của bạn với những người thân yêu và
những người bạn của mình. Hãy sống làm chính mình. Đôi khi những lỗi lầm gây
thu hút một cách tích cực đối với người đối diện. Tất nhiên là những lỗi lầm
này trong phạm vi có thể chấp nhận được. Theo nghiên cứu cho thấy những người
không bao giờ mắc sai lầm được đánh giá là ít đáng yêu hơn những người thỉnh
thoảng phạm tội giả mạo.
Hiệu ứng Pygmalion: Kỳ vọng lớn
hơn thúc đẩy sự thể hiện cao hơn
Nhà tâm lý học
Mỹ Robert Rosenthal cho rằng: “Những gì một người mong đợi ở người
khác có thể trở thành một lời tiên tri tự ứng nghiệm”. Đôi khi nó cũng chính là
sự kỳ vọng đối với chính bản thân mình.
Hiệu ứng nghịch lý của sự lựa
chọn: Càng có nhiều lựa chọn, chúng ta càng ít có khả năng bằng lòng với quyết
định của mình
Một ví dụ thông
thường: khi đi ăn ở ngoài, chúng ta thường phân vân về lựa chọn thực đơn của
mình. Khi bạn có dự định mua một chiếc ô tô mới, bạn có thể lật lại quyết định
đó vào thời gian sau. Vô số lựa chọn khiến việc tìm kiếm sự hài lòng khó hơn
nhiều.
Hạnh phúc bị giảm
đi khi phải nỗ lực nhiều hơn và căng thẳng khi phải cân nhắc nhiều lựa chọn.
Nếu các quyết định của chúng ta không thành công thì chi phí cơ hội trong cuộc
sống cũng bị ảnh hưởng, chúng ta phải chịu trách nhiệm trước điều đó.
Một giải pháp đơn
giản cho nghịch lý của sự lựa chọn: Hãy cho mình ít lựa chọn hơn. Tập trung vào
những gì khiến bạn hạnh phúc và làm những gì mang lại ý nghĩa cho cuộc sống của
bạn.
Hiệu ứng người ngoài cuộc: Càng
có nhiều người nhìn thấy ai đó đang cần giúp đỡ, thì khả năng người đó nhận
được sự giúp đỡ càng ít
Hiệu ứng người
ngoài cuộc đã được chỉ ra trong một nghiên cứu của các nhà tâm lý học xã hội
Bibb Latane và John Darley. Họ quan sát các sinh viên phản ứng với sự nghẹn
ngào của một sinh viên khác trong một căn phòng gần đó. Khi các đối tượng thử
nghiệm cảm thấy họ là người duy nhất ở đó, 85 phần trăm lao vào giúp đỡ. Khi
sinh viên cảm thấy có một người khác, 65% đã giúp. Khi sinh viên cảm thấy có
bốn người khác, tỷ lệ phần trăm giảm xuống còn 31 phần trăm.
Nếu bạn cần giúp
đỡ hãy nhờ ai đó bằng tên cụ thể của họ để loại bỏ sự nhầm lẫn về trách nhiệm.
Điều này đặc biệt phản trực giác vì chúng ta tự nhiên cho rằng việc nói với một
nhóm lớn hơn để giúp chúng ta sẽ khuyến khích nhiều người tham gia hơn, trong
khi thực sự là trường hợp ngược lại. Để tránh thất vọng, hãy chọn 1 người duy
nhất.
Hiệu ứng Spotlight: Những sai
lầm của bạn không được chú ý nhiều như bạn nghĩ
Bạn thường tự
nghi ngờ rằng có ai đó theo sát và đánh giá những cử chỉ hành động của chúng
ta. Tâm lý này được phóng đại hơn nếu người đó làm điều gì đó khác thường nơi
công cộng. Tuy nhiên, bạn ít được chú ý hơn là bạn nghĩ. Thừa nhận điều này sẽ
dẫn đến việc gia tăng sự thoải mái và thư giãn trong môi trường công cộng và tự
do hơn để là chính mình.
Khi bạn mắc sai
lầm, bạn có thể yên tâm khi biết rằng tác động của nó ít hơn nhiều so với bạn
nghĩ. Nhà tâm lý học Kenneth Savitsky khuyên rằng: “Bạn không thể loại bỏ hoàn
toàn sự bối rối mà bạn cảm thấy khi thực hiện hành vi giả mạo, nhưng sẽ giúp
biết được mức độ bạn đang phóng đại tác động của nó”.
Hiệu ứng tập trung: Mọi người
đặt quá nhiều sự chú ý vào một khía cạnh của vấn đề mà không nhận ra các yếu tố
khác
Theo nhà tâm lý
học người Mỹ gốc Israel, ông Daniel Kahneman cho rằng: “Trong lúc bạn đang suy
nghĩ về vấn đề gì đó, không có điều gì trong cuộc sống quan trọng hơn điều bạn
đang nghĩ”.
Xét theo sự khác
biệt về tâm trạng giữa người thu nhập cao và người thu nhập thấp, có thể là làm
lu mờ vô số hoàn cảnh khác. Tuy nhiên, chỉ dựa trên điều đó là chưa đủ.
Khi các nhà tâm lý
học đặt câu hỏi cho cư dân ở 2 khu vực California và Trung Tây rằng ai hạnh
phúc hơn thì câu trả lời của cả 2 nhóm là người California. Những người được
hỏi đang tập trung cái nhìn vào thời tiết nắng ấm và lối sống phóng khoáng là
những yếu tố chính dẫn đến hạnh phúc, trong khi thực tế có nhiều khía cạnh hạnh
phúc khác, ít được công khai mà người miền Trung được hưởng: tội phạm thấp, an
toàn trước động đất, và một số yếu tố khác nữa.
Các nhà tiếp thị
sử dụng hiệu ứng tập trung (còn gọi là ảo giác tập trung) vào người tiêu dùng
bằng cách thuyết phục họ về các tính năng cần thiết của một sản phẩm hoặc dịch
vụ. Các chính trị gia cũng vậy, sử dụng sự tập trung để phóng đại tầm quan
trọng của các vấn đề cụ thể.
Để chống lại ảnh
hưởng này, điều quan trọng là phải nhớ giữ quan điểm, nhìn nhận vấn đề từ nhiều
góc độ và cân nhắc một số yếu tố trước khi đưa ra quyết định.
Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

No Comment