Một người, chỉ cần không từ bỏ, bất cứ lúc nào cũng có thể lật thân, bất kể bên ngoài có tồn tại bao nhiêu điều kiện bất lợi, chỉ cần trong lòng vẫn giữ được ý chí sẵn sàng nỗ lực, cuối cùng vẫn có thể lật ngược được ván cờ, nhưng chỉ cần cảm xúc bắt đầu chán nản, tuyệt vọng, mọi thứ sẽ không còn tồn tại nữa.
01
Thất bại thực sự của con người,
bắt đầu từ cảm xúc
Một người, chỉ cần
không từ bỏ, bất cứ lúc nào cũng có thể lật thân, bất kể bên ngoài có tồn tại
bao nhiêu điều kiện bất lợi, chỉ cần trong lòng vẫn giữ được ý chí sẵn sàng nỗ
lực, cuối cùng vẫn có thể lật ngược được ván cờ, nhưng chỉ cần cảm xúc bắt đầu
chán nản, tuyệt vọng, mọi thứ sẽ không còn tồn tại nữa.
Vậy mới nói, cảm
xúc là nguyên nhân sâu xa khiến một người tan vỡ, cảm xúc tiêu cực giống như
con sâu mọt trên cây vậy, chúng sẽ ăn mòn ý chí từ bên trong, khiến ý chí dần
dần bị hủy hoại, thậm chí phải hứng chịu một cơn bão nhỏ, rồi hoàn toàn sụp đổ,
vì vậy kiểm soát cảm xúc của mình, là điều mấu chốt quan trọng đối với một
người.
Bản thân chính là
chủ của cuộc đời, còn cuộc đời chính là chiến trường, trận chiến này đánh ra
sao, được quyết định bởi cảm xúc trong lúc "dụng binh".
Trong Binh pháp tôn
tử có một câu nói như này:
"Cố tướng hữu
ngũ ngu: tất tử, khả sát dã; tất sinh, khả lỗ dã; phẫn tốc, khả hối dã; khiêm
khiết, khả nhục dã; ái dân, khả phiền dã. Phàm thử ngũ giả, tương chi quá dã,
dụng binh chi tai dã. Phúc quân sát tướng, tất dĩ ngũ nguy, bất khả bất sát
dã."
Ý nghĩa của câu
nói này chính là: nếu chỉ biết liều mình quyết sinh tử thì sẽ bị giết, tham sống
sợ chết là nhục nhã, dễ nóng vội sinh ra bốc đồng, quá yêu mình sẽ không chịu
được công kích, yêu dân mù quáng sẽ nảy sinh ra vấn đề. 5 cái nguy này là những
cái sai của người làm tướng, cũng là tai họa trong dụng binh, quân đội dễ bị
phân tán, tướng dễ bị giết, tất cả đều vì 5 mối nguy hại, vì vậy cần phải để ý
hơn.
Trong bất cứ tình
huống nào, chủ soái là linh hồn của quân đội, không thể để cảm xúc dẫn dắt ý
thức, bởi lẽ tướng soái thống lĩnh 3 quân, một mệnh lệnh của họ đều liên quan
tới sống chết của 3 quân, càng hệ trọng với sự sinh tồn của cả một đất nước, vì
vậy, một tướng lĩnh cần phải là một người phong độ, bình tĩnh trầm ổn, không
vội vàng bốc đồng, ung dung ứng phó với mọi tình huống.
Bất kể là ở trên
chiến trường với tư cách là một vị tướng hay là một người bình thường trong
cuộc sống bình thường, dù không thể khiến tính cách của mình trở nên hoàn hảo
không khiếm khuyết, cũng phải giữ cho mình sự lý trí, có như vậy mới có được
trí tuệ nhìn xa trông rộng.
Đối với nhiều
người mà nói, sự khác biệt trong cuộc đời không chỉ tới từ sự khác biệt của trí
lực, bởi lẽ IQ của phần lớn chúng ta là giống nhau, sự khác biệt thực sự ở đây
nằm ở việc, vào khoảnh khắc quyết định, có thể để lý trí lấn át cảm xúc, hay là
để cảm xúc thao túng, ăn mòn ý chí của mình.
Chiến trường như
vậy, đời người cũng như vậy.
02
Thời kì Xuân Thu
chiến Quốc, Ngô vương Ngô Lạp Hư phát binh đi đánh nước Việt, Việt vương Câu
Tiễn đích thân dẫn binh đi nghênh chiến.
Khi đó, quân Ngô
dàn sẵn trận ở Nam Gia Hưng đợi thời cơ công kích, Việt vương lúc này trông
thấy đội hình của quân Ngô liền vô cùng lo lắng, cử ra một đội cảm tử phát động
3 lần công kích, nhưng đội hình của quân Ngô không hề bị loạn.
Sau đó, Câu Tiễn
nghĩ ra một cách, ông để những tử tù của nước Việt xếp thành 3 hàng, tất cả đều
phải đeo một thanh gươm lên cổ, rồi cùng nhau đi ra trước mặt quân Ngô, và nói:
"Hiện tại cả hai quân chủ của hai nước đều đem quân thống lĩnh trận chiến,
chúng tôi vi phạm quân lệnh, nhưng không dám chối bỏ hình phạt, chúng tôi chỉ
còn cách lấy cái chết để tạ tội trước trận mạc."
Nói xong, các tử
tù tự sát, quân Ngô sau khi chứng kiến cảnh này ai nấy đều kinh hồn thất sắc,
cả Ngô vương và binh lính đều bắt đầu hoang mang, Việt vương Câu Tiễn nhân lúc
lòng quân Ngô đang hoảng loạn, ra lệnh công kích, đánh bại quân Ngô.
Ngô vương vì trận
đánh này mà trọng thương, rồi qua đời, cũng chính vì sự việc này mà sau này mới
có câu chuyện ân oán thị phi giữa Câu Tiễn và Ngô vương Phù Sai.
Câu Tiễn dùng kế
sách để những tử tù giả làm đội quân cảm tử, mục đích là để đánh vào ý thức của
đối phương, khiến đối phương hoang mang, hoảng loạn, làm hỗn loạn lòng người,
kế sách này sau đó đã đạt được mục đích.
Từ câu chuyện
này, có thể thấy được ảnh hưởng của cảm xúc đối với cá nhân. Ra trận chiến đấu,
kẻ dũng cảm là kẻ dễ chiến thắng, nhưng khi dũng khí bị cảm xúc làm tiêu tan
cũng là lúc ta đánh mất đi điều kiện cốt lõi nhất để chiến thắng.
Hai quân giao
chiến, thứ so sánh không chỉ là thực lực hai bên mà còn là tố chất tâm lý, từ
tướng tới binh, ai cũng vậy cả, nóng nảy, vội vàng, dễ kích động, gan nhỏ, yếu
đuối, đều trở thành nguyên nhân thất bại của cả một đội quân, chỉ có những kẻ
trí luôn giữ cho mình một cái đầu lạnh và tỉnh táo thì mới nắm được phần thắng.
Một tướng lĩnh
không thể kiểm soát được cảm xúc của mình, sẽ rất khó kiểm soát được thế cục
của trận chiến, vì vậy, "Binh pháp Tôn Tử" luôn nhấn mạnh: trận chiến
quốc gia không thể nào được phát động chỉ vì tức giận nhất thời, tướng lĩnh
cũng không thể nào được phép chấp nhận lời thách thức chỉ vì một phút bực tức.
Đời người cũng
giống như vậy, đối với một kẻ trí mà nói, có thể kiểm soát được cảm xúc, hỉ nộ
ái ố không hiện ra hết lên trên mặt, thờ ơ với cảm xúc và sự tức giận của mình,
bình tĩnh khi đối mặt với vấn đề, cân nhắc chính xác ưu và nhược điểm trong
tình hình phức tạp, có sự thay đổi kịp thời, đưa ra phản ứng tại chỗ chính xác,
và giành được thắng lợi cuối cùng, đó mới là vương đạo.

No Comment